Aşk ve Pedagoji

Bilimin tüm kapıları açacağına inanan Don Avito Carrascal, dâhi bir evlat sahibi olmayı ister ve çocuğunu akılcı yöntemlerle yetiştirmeyi planlar. Ne var ki projesinin ilk adımı olan eş seçiminde aklının gösterdiği yoldan sapar ve hesaplarının dışında kalan Marina'ya gönlünü kaptırır. Bu küçük sapma, ömrünü adadığı büyük deneyin üzerine düşen ilk gölge olur. Marina ile Don Avito Carrascal'ın evliliğinden dünyaya gelen proje çocuk Apolodoro, babası ile filozof dostu Don Fulgencio Entrambosmares'in kuramlarına teslim edilmiş bir çocukluk geçirir. Annesinin şefkatiyle babasının katı sistemleri arasında gidip gelen genç adam, yaşı ilerledikçe hiçbir yöntemin öngöremeyeceği duygularla tanışır. Karşılıksız bir aşk, edebiyat tutkusu ve içinden söküp atamadığı varoluş sancısı, Avito'nun yıllarca özenle ördüğü yapıyı içten içe kemirmeye başlar.
Aşk ve Pedagoji, insanı formüllerle mükemmelleştirmeyi vadeden çağının bilimciliğiyle alay ediyor. Komediyle trajediyi iç içe geçirirken, bir insanın hayatına hükmetme arzusunun gülünçlüğünü ve acımasızlığını gösteriyor. Kendi eseriyle bile alay eden Miguel de Unamuno, yazar olarak kahramanları üzerinde kurduğu otoritesini de sorguluyor.