Arap Alevileri Tarihi

Atalarının yanlışları hakkında bir şey bilmeyen, o ataların ahlâk ve seciyelerini, toplumsal ve siyasal yaşamlarının kusurlarını öğrenmemiş kavimler, Allah'ın akıl yetisi bağışlamadığı kişiye benzerler ki azim ve kararlılık duygusundan yoksundurlar, oysa bu duygu halkların kalkınışının inşasında bir köşe taşıdır. Atalarından dâhi olanların ve öne çıkmış büyüklerin yolunu izlemeyen bir ortamdaki bireylerin, milletlerin ve halkların doluştuğu bu meydanda ileriye doğru geniş adımlarla yürümeleri kolay olmaz. Bu nedenle, sürekli ilerlemek isteyen her millete düşen şudur ki, zayıf ve güçlü yerlerini sorgulama, irdeleme, araştırma ve çıkarsamalar yoluyla ele alarak, öğüt ve ibretlerinden yararlanacağı kadim tarihini incelemektir, böylece uygulama zamanı geldiğinde güçlü olmanın gereklerini yerine getirebilir ve zayıf durumlara düşmekten kaçınabilir. Eğlenip neşelenmek amacıyla düşsel bir roman okuyan kişi, roman kahramanlarından birinin çekimine kapıldığını, hal ve hareketlerini taklide yöneldiğini hisseder. Bunun gibi halkının geçmişte kalanlarının tarihini ve özellikle kahraman olarak öne çıkanların yaşamöykülerini okumak, insanda yüce işler yapmaya ve o ölmüş olan, ama sonra tarihin, artık ne yaşlanmanın ne ölümün olduğu hayat sayfaları içinde dirilttiği kimselere benzemeye yönelik bir ataklık duygusu uyandırır. Evrensel işleyiş yenilenmeyle yürümektedir ve halkın eski alışkanlıklarını, iyisi ve kötüsüyle, kıl payı şaşmaksızın koruması, evrenin tasarlanmış düzenine, yaradılış yasasına ve varlığın kesintisiz bir süreklilikle hareket, değişim ve yenilenmeyi gerektiren düsturuna aykırıdır. Buradan şu sonuca varıyoruz ki, yaşamlarında tevekkülü ve eskiye bağlılığı şiar edinmiş milletler, doğa yasalarına ve evrensel ilkelere karşıt bir yol izleyen halklardır, toplumsal varlıklarını koru-mada güçlü değillerdir ve bu halklar devran-ı felekte bir dönem geçmeden zayıf düşer ve hep en uyumlunun yaşamda kalması ilkesi uyarınca, güç ve iktidar sahibi başka milletlere karışıp yok o...