1917 - 1934 Türkistan Milli İstiklal Hareketi Korbaşılar ve Enver Paşa 1

1917-24 yıllarında Türkistan'a yayılan ve 1934 yılına kadar aralıklarla sürdürülen isyanların kahramanlarına; Sovyet Ruslar, "Basmacı", Türk mücahitleri ise "Korbaşı" adını vermişlerdir. Esasen Çarlık Rusyası karşıtı millî direnişlere Rus idaresi, "Basmaçı hareketi" gözüyle bakıyordu.

Zeki Velidi Togan, aynı kuşaktan bir Türkistanlı olarak yakından takip ettiği Basmacı hareketini "muaz7am bir milli hareket" şeklinde değerlendirmektedir.

Stalin, "Orta Asya Cumhuriyetlerini Sovyet Rusya'dan ayırmak ve sömürücü sınıfın hakimiyetini yeniden kurmak gayesi ile zenginler tarafından yürütülen aleni bir siyasi haydutluk hareketi" olarak tarif ediyor.

Zamanın Kızılordu Türkistan Cephesi Kumandanı Frunze ise, Basmacılığın gayesini: "Sovyet hakimiyeti def olsun; bağımsız bir müslüman devlet kurulsun."gibi milli bir sloganla ifade ediyor.

Türkmen Basmacılarından Mirza Pirnefes: "Biz Basmacı kelimesine Türkiye'de ahştık. Vatanda seyrek duyardık, sadece Rus çevrelerinde. Biz, bize Korbaşı &yorduk. Sonra Enver Paşa geldi ve bunun da değiştirilmesini istedi. Bundan sonra birbirimize Mücâhid diye hitap etmemizi emretti." demektedir. . .

İki cilt olan bu kitap, Korbaşılar (Basmacılar) dinlenilerek yazıldı. Onların hatıralarından faydalanıldı. Bu bilgilerle, Türkistan'daki istiklal mücadelelerine Enver Paşa'nın iştirak', çabalan ve bu yolda şehâdeti, bizzat görgü şahitlerine dayanılarak ortaya konuldu. Hacı Sami ile arkadaşlarının ve Türkistanlı yiğitlerin milli kıyamı teşkilatlandırıp sağlam hedeflere yöneltmek için gösterdikleri destani mücadele anlatıldı.