Zararın ve Tazminatın Belirlenmesine İlişkin Haksız Fiil Hükümlerinin Borca Aykırılıkta Kıyasen Uygulanması

Türk-İsviçre Borçlar Kanunları sözleşmeden doğan sorumluluk ile sözleşme dışı sorumluluğu birbirinden ayırsa da her iki alan açısından aynı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu durum, sözleşmeden doğan sorumluluğa ilişkin konularda, haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen hükümlere atıfta bulunulmasına yol açmıştır. Türk Borçlar Kanunu m. 114/II bir atıf hükmüdür. Zararın ve tazminatın belirlenmesi sorumluluk hukukunun en tartışmalı konularındandır. Esasen belirlenmek istenen ortaya çıkan zarara kimin, ne ölçüde katlanacağıdır. Sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumlulukta, hangi haksız fiil hükümlerinin, ne zaman ve hangi koşullarda uygulama alanı bulacağına ilişkin kılavuz hüküm TBK m. 114/II yeteri açıklıkta değildir. Bu çalışmada, doktrindeki görüşler, yargı kararları ve karşılaştırmalı hukuk ışığında TBK m. 114/II'nin içeriğinin ve kapsamının tespiti amaçlanmıştır.(ARKA KAPAKTAN)

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM

TBK m. 114/II HÜKMÜ ÇERÇEVESİNDE SÖZLEŞMEYE AYKIRILIKTAN DOĞAN SORUMLULUĞUN ESASLARI

I. Sorumluluk Hukukunun İkili Yapısı

II. Türk Borçlar Kanunu Sistematiği Açısından m.114/II'nin Değerlendirilmesi

A. Hükmün Türk Borçlar Kanunundaki Yeri

B. Hükmün Mehaz Kanun Açısından Oluşum Süreci

III. Türk Borçlar Kanunu m. 114/II Atfının Kapsamının Belirlenmesi

IV. Sözleşmesel Sorumluluğun Unsurları

A. Geçerli Bir Sözleşmenin Varlığı

B. Sözleşmeye Aykırı Davranış

C. Zarar

D. Sözleşmeye (Borca) Aykırılıktan Sorumluluk

E. Uygun Nedensellik Bağı

V. Sözleşmesel Sorumluluğun Sonuçları

A. Aynen İfa

B. Sözleşmeden Dönme

C. Tazminat Davası

VI. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk ile Haksız Fiil Sorumluluğunun Yarışması

İKİNCİ BÖLÜM

SÖZLEŞMEYE AYKIRILIKTAN DOĞAN SORUMLULUKTA TBK m. 114/II ATFI UYARINCA UYGULANMASI HUSUSUNDA TARTIŞMA BULUNMAYAN HAKSIZ FİİL HÜKÜMLERİNİN İNCELENMESİ

I. Zararın İspatı

II. Tazminatın Belirlenmesi

A. Genel Olarak

B. Tazminatın Kapsamının (Miktarının) Belirlenmesinde Dikkate Alınacak Hususlar

III. Tazminatın Benzer Hukuki Kurumlarla Karşılaştırılması

A. Götürü Tazminat

B. Cezalandırıcı Tazminat

C. Ceza Koşulu

D. Dönme Cezası ve Cayma Parası

E. Temerrüt Faizi

F. Menfaat Devri Yaptırımı

G. Kaim (İkame) Değer Talebi

H. Tazminat Olarak Sözleşmeden Kurtulma

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SÖZLEŞMEYE AYKIRILIKTAN DOĞAN SORUMLULUKTA UYGULANMASI TARTIŞMALI HAKSIZ FİİL HÜKÜMLERİ

I. Beden Bütünlüğünün İhlalinden Doğan Zararlar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Sözleşmesel Sorumlulukta Uygulanması

A. Bedensel Zararlar

B. Ölüm

C. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

D. Türk Borçlar Kanunu m. 75 Uyarınca Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi

II. Ayırt Etme Gücü Bulunmayanların Sorumluluğu

A. Genel Olarak

B. Ayırt Etme Gücünü Geçici Olarak Kaybedenlerin Sorumluluğu (TBK m. 59)

C. Ayırt Etme Gücünden Yoksun Kişilerin Hakkaniyet Sorumluluğu

D. Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmayanların Sözleşmeye Aykırılıktan Doğan Sorumluluğu

III. Müteselsil Sorumluluk (TBK m. 61-62)

A. Genel Olarak

B. Bireysel İndirim Sebeplerinin Müteselsil Sorumluluk Açısından Değerlendirilmesi

C. Müteselsil Sorumlular Arasındaki İç İlişki

IV. Zamanaşımı (TBK m. 72)

A. Genel Olarak

B. Sözleşmeye Aykırılıktan Doğan Zararlar Bakımından Ceza Zamanaşımının Uygulanması

V. Ceza Mahkemesi Kararları Karşısında Hukuk Hakiminin Durumu (TBK m. 74)

VI. Geçici Ödemeler (TBK m. 76)

A. Genel Olarak

B. Hükmün Uygulama Alanı

C. Geçici Ödemenin Koşulları

D. Sözleşmeye Aykırılıktan Doğan Sorumlulukta TBK m. 76'nın Uygulanmasına İlişkin Sorunlar

SONUÇ

KAYNAKÇA