Yaşamak Hakkı

"Yaşamak Hakkı" risalesinde doğal olarak medeniyet müstevlisi, özel bölümde yerini alsa da burada siyaset ve tarihe de geniş yer verilmiştir. Çünkü medeniyet ile siyaset koparılamayan tellerle birbirine bağlıdır. Edebiyat da sanat da kuşkusuz tarihin seyriyle gelişiyor. Başka bir deyişle, medeniyet siyasetin ayrılmaz bir bölümü yahut siyaset medeniyetin göstergesidir. Siyasette medeniyet yükseldikçe, daha soylu ve etkili oluyor. Medeniyet ise siyasete ne kadar az uyarsa özgürlüğünü o kadar koruyabiliyor. Her hâlükârda medeniyet ve siyaset arasında karşılıklı ve kaç ınılmaz bir ilişki söz konusu. Tarihe gelince tarih de siyasi ve medeni hayatın olaylarından -özellikle ekonomik hayattaki olaylar, inkılaplar, gelişmeler ve savaşlar dâhil- ibarettir. Eski dönemlerde ve günümüzde medeniyete hizmet edenlerin hayatı de tarihin seyri ile gelişip yüksek oranda siyasi bir gerçeklikle belirlenmektedir.