Sultan Abdülmecid’in Baş Kadınefendisi Servetseza

Bir Çerkes prensesi olduğuna dair sözlü rivayetler olan Servetseza, genç Sultan Abdülmecid Han'ın baş kadınefendisi olarak Harem-i Hümayûn'a girdiğinde henüz on beş-on altı yaşlarında olmalıdır. Osmanlı Devleti'nin en köklü değişim zamanlarına şahitlik etmiş, Doğu'nun süregelen alışkanlıkları içinde Batı'nın yeni ve gösterişli hayat tarzını görmüş; Abdülmecid'den sonra topluma daha yakın bir hayat yaşasa da hep bir baş kadınefendi olarak kalmış; evlatlıkları olan şehzade ve sultanlarla, tekke ve dergâhla, mücevherler ve borçlar içinde bir ömür sürmüştür.

Devlet yönetiminde ve toplumsal hayatta görünmeyen bir baş kadınefendinin hayatını ancak arşivlere ve ikincil belgelere yansıdığı kadar öğrenebiliriz. Bu da iğne ile kuyu kazmak gibidir. Bu çalışmada Servetseza Hanım'ın hayatı böyle bir çabayla görünür ve bilinir kılınmaya çalışılmıştır.