Söz Ustası

Sözün akılla söylenip bilgi ile süslendiği aforizmalar; insan hayatına yön veren, insanın varlığı, hayatı ve eşyayı anlamlandırmasınayardımcı olan bir nevi ölümsüzlük anahtarlarıdır. Çünkü insan ancak sözleriyle zamanda yer tutar. Bizden sonra yaşayacak olan dasözdür. Ancak bize miras olarak kalan ve bizim de miras olarak bırakacağımız özlü sözler, kulakların süsü olarak yaşayacaklardır. Dilininceliklerine vakıf birisi, zengin bir gelenek ve kültür çevresi içinde bireyselliğini de işin içine kattığı zaman aforizma kapıları sonunakadar açılır. Birçok kişi duygu ve düşüncelerini ifade etmekte sıkıntı çeker. Hatta bu duygu ve düşüncelerini bir dil kalıbına dökmektezorlanır. Ta ki duygu ve düşüncesine tercüman olan bir aforizma ile karşılaşana kadar. İşte aforizmanın en can alıcı noktası buradakendini gösterir. Kişi bir aydınlanma yaşar, kimi zaman alışılmammış metaforik bir bağdaştırma ile çarpılır ve işte budur, der. Aforizmasayesinde kendi ifade edemediği düşünce veya duygularını anlar, anlamakla da kalmaz, bir düşünceye de sahip olmuş olur.Aforizmalar genellikle imgelemi harekete geçirir. Metaforlarla oluşturulan aforizmalarda bir bakıma yazarın devreden çıkmasıylaokur, özgür bir düşünce atmosferi içinde keşfetme sürecine girer. Yalnız burada metaforun örttüğü alanın manipülasyona geçit veripvermediğine dikkat edilmelidir. Metaforları kullanan yazar, kuru öğüt bariyerini aşıp okuruna keşfetme hazzını yaşatır, üstelikmetaforlarla düşünceye çağrışım zenginliği de katıldığından bir bakıma özdeyişin ötesine de geçilir.Çalışmamızda kendini, hoş şeyler düşünmekten fenalık ve ihtiras düşünmeye vakti olmayan adam olarak nitelendiren Refik HalitKaray'ın roman (20), hikâye (2) , anı (2), kronik (6) ve mizah (7) türündeki bütün eserlerinde yer alan aforizma olarakdeğerlendirilebilecek özlü sözleri tespit edilip ve kategorilere ayrılarak incelendi. Bağlamından koparıldığı zaman anlaşılması mümkünolmayan aforizmaları kendi bağlamları içerisinde vermeye gayret ettik. Bundan dolay...