Siyasi Tarihi Anlamak

"Tarih, herhangi bir genişlikte yazılabilir. Evrenin tarihi tek sayfada, bir mayısböceğinin yaşam dönemi kırk ciltte anlatılabilir." (Norman Davies)Anlamak sorularla başlar. Tarih disiplinin sorduğu başlıca soru "ne oldu" ve "nasıl oldu" sorularıdır. "Niçin/neden oldu" sorusu tarihin dolaylı olarak ele aldığı bir sorudur. Ancak esas olarak tarihi bugüne taşıyan soru bu sorudur.Bu kitabın salt bir tarihsel döküm, kronolojik hikâye anlatımı olmadığını daha en başta itiraf etmek gerekir. Evet, büyük oranda bunu yapacaktır ancak bu döküm ve kronolojik anlatıya gerek tarih felsefesi anlamında gerekse de siyaset felsefesi ve siyasi tarih anlamında bir yeniden okuma ve ters yüz etme çabası da eşlik edecektir. Daha ilk bölümlerden itibaren okuyucunun zihninde birtakım soruların oluşmasını amaçlayan bu metin, elbette ki sayfaları boyunca kendi cevaplarına da işaret edecektir. Ancak temelde gerek soruları gerekse de vermediği cevapları ile okuyucuyu baş başa bırakmayı amaçlamaktadır. Hatta bir anlamda sorulmayan, gözden kaçan bazı soruların bizzat ve doğrudan okuyucu tarafından sorulmasını ümit etmektedir.Kitap tartışma ve değerlendirmelerini antik uygarlıklardan başlatmış ve yirminci yüzyılın hemen başına, iki büyük dünya savaşının hemen öncesine kadar getirmiştir. Bu noktanın, bitiş noktası olarak tercih edilmesinin temel nedeni, buraya kadar olan dönemin artık modern dünyanın şekillendiği, temel askeri, siyasi ve ekonomik ilişki biçimlerinin, kurumlarının ve kavramlarının istikrar ve kararlılık kazandığı; dahası bu döneme kadar olan siyasal gelişmeleri belirleyen öncüllerin, eğilimlerin ve yasaların ortaya konmuş olmasıdır.Girişteki epigrafta da ifade edildiği üzere tarih, herhangi bir genişlikte yazılabilir. Nitekim gerek uygarlık tarihi gerek dünya tarihi ve gerekse de siyasi tarih başlıkları ile kaleme alınan çok sayıda kitap, ele aldıkları konuları farklı hacimlerdeki bir muhteva ile ele almaktadırlar. Üç yüz, dört yüz sayfadan bin sayfaya kadar değişen içeriklerle kim...