Poturoğullarından Veziriazam Semiz Ali Paşa

XVI. yüzyılda Bosna'dan devşirilen bir sabinin, Devlet-i Aliyye'nin sadaret makamına uzanan destansı hayatı… Siyasî fırtınaların ortasında, liyakatiyle tebarüz eden bir isim: Vezîriâzam Semiz Ali Paşa… Hayatı ve bürokratik kariyeri, Bürhan Mustafa Büyükarslan'ın titiz tetkikiyle, ilk kez birincil vesikaların ışığında gün yüzüne çıkıyor. Osmanlı tarihinin klasik nizamdan bürokratik bir olgunluğa evrildiği o kritik devir Vezîriâzam Semiz Ali Paşa'nın idarî ve siyasî portresi üzerinden mercek altına alıyor.

Tarih yazımında ekseriyetle Rüstem Paşa ile Sokullu Mehmed Paşa'nın gölgesinde kalmış bir "geçiş dönemi sadrazamı" addedilen Ali Paşa, bu tetkikte devletin idarî, malî ve içtimaî mekanizmalarını şekillendiren "sistem kurucu" bir aktör olarak yeniden konumlandırılıyor. Mısır'daki adalet eksenli ıslahatlarından Habsburg diplomasisindeki stratejik sabrına uzanan kariyeri arşiv belgeleri ve kronikler ışığında tahlil ediliyor. Poturoğulları'ndan Veziriazam Semiz Ali Paşa, Osmanlı devlet aklını ve klasik nizamın işleyişini kavramak adına yeni bir okuma imkanı sunuyor.