Osmanlıda Hristiyanlar 1863

Bu küçük eser ilk kaleme alındığında, Osmanlı İmparatorluğu'nun Hristiyan tebaasının içinde bulunduğu durum Avrupa kamuoyunda hararetli tartışmalara konu olmaktaydı. Aradan geçen uzun yıllar, o günlerin siyasal mücadelelerini tarihin sayfaları arasına bırakmış olsa da, burada ele alınan meselelerin değeri yalnızca dönemin politik çekişmelerinden ibaret değildir.
William Denton, eserini kaleme alırken kendisini ahlaki bir sorumluluğun taşıyıcısı olarak görmüştür. Ona göre mesele, devletlerin çıkar hesaplarından veya diplomatik dengelerden önce, milyonlarca insanın güvenliği, özgürlüğü ve insanlık onuruyla ilgilidir.
Özetle, bugün bu satırları okurken on dokuzuncu yüzyıl Avrupa düşüncesinin Doğu'ya, dine, yönetime ve insan haklarına nasıl baktığını da görme fırsatı buluyoruz. Eser bu yönüyle, hem Osmanlı tarihiyle ilgilenen araştırmacılar hem de modern dünyanın şekillenmesinde etkili olan fikir akımlarını anlamak isteyen okuyucular için son derecede önem taşımaktadır.