Müslümanlarda Tarihyazımı

Tarih, sadece geçmişte yaşanmış olayların bir dökümü müdür yoksa bir toplumun kendini inşa etme ve anlamlandırma biçimi mi? İslam medeniyeti, vahyin nüzulünden imparatorlukların ku- ruluşuna uzanan süreçte, geçmişi kaydetmek için muazzam bir hafıza mekanizması geliştirmiştir.

Chase F. Robinson, Müslümanlarda Tarihyazımı adlı bu temel eserinde, İslam tarihçiliğinin kökenlerine inerek sadece "ne" yazıl- dığını değil "nasıl" ve "neden" yazıldığını da mercek altına alıyor. Yazar, İslam'ın teşekkül ve klasik dönemlerinde ortaya çıkan tarihsel metinleri birer bilgi kaynağı olmanın ötesinde üretildik- leri toplumun sosyal, siyasi ve dinî dinamiklerini yansıtan canlı belgeler olarak okuyor. Kitap, sözlü kültürün esnekliğinden yazılı kültürün otorite- sine geçişi, kâğıdın yaygınlaşmasının bilgi üretimindeki devrimci rolünü ve ulemanın "isnâd" sistemiyle geçmişi nasıl bir hakikat rejimine dönüştürdüğünü titizlikle inceliyor. Taberî'den İbn Hal- dûn'a, Mes'ûdî'den İbnü'l-Esîr'e kadar büyük tarihçilerin eserlerini; sarayların himayesi, mezhep çatışmaları ve meşruiyet arayışları ekseninde yeniden değerlendiriyor.

Kadir Purde'nin yetkin çevirisiyle Türkçeye kazandırılan bu eser, İslam tarihini sadece siyasi olaylar bütünü olarak okumak değil o olayların nasıl bir "tarih" hâline geldiğini, Müslümanların geçmiş algısını ve zamanı kaydetme tutkusunu anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir başvuru kaynağıdır. Müslümanlarda Tarihyazımı, geçmişin sesinin günümüze nasıl ulaştığını sorgulayan her okur için ufuk açıcı bir rehber niteliğinde.