Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Kurulması ve Etkisi

Günümüzde yabancılık unsuru taşıyan ticari ilişkiler yaygınlaşmıştır. Bu ticari ilişkilerden doğan uyuşmazlıkların oldukça büyük bir kısmının çözümlenmesinde taraf iradesini ön planda tutan, mahkemelere oranla daha tarafsız, bağımsız, hızlı ve adil olduğu düşünülen milletlerarası tahkimin tercih edildiği görülmektedir. Milletlerarası tahkim yoluyla uyuşmazlıkların çözümlenebilmesi için uyuşmazlık taraflarının tahkim iradelerini yansıtan, herhangi bir ihmale mahal vermeyecek surette titizlikle düzenlenmiş, tarafların milletlerarası tahkim yolundan bekledikleri faydayı kendilerine sağlayabilecek nitelikte bir milletlerarası tahkim anlaşması yapılması gerekmektedir. Kitapta bu kapsamda milletlerarası tahkim anlaşması hakkında genel bilgi verilerek geçerli bir milletlerarası tahkim anlaşması kurulabilmesi için gereken ön şartlar ve unsurlar incelenmiş; milletlerarası tahkim anlaşmasının içeriğinde yer alabilecek hususlara ve görev belgesine değinilmiş; milletlerarası tahkim anlaşmasının olumlu ve olumsuz etkisi, üçüncü kişilere teşmili, haciz ve iflas yolu ile takibe etkisi ele alınmıştır. Konu, Milletlerarası Tahkim Kanunu ve milletlerarası sözleşmelerde yer alan düzenlemeler karşılaştırılmak, öğretideki görüşler ve çeşitli yüksek mahkemelerin kararları değerlendirilmek suretiyle incelenmiştir.

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM

MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASI HAKKINDA GENEL BİLGİ

I. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASI KAVRAMI

A. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Tanımı
B. Tahkim Anlaşmasının Hukuki Niteliği

1. Genel Olarak
2. Hukuki Niteliği

II. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ GÖRÜNÜM BİÇİMLERİ

A. Genel Olarak
B. Tahkim Sözleşmesi
C. Tahkim Şartı

III. BAĞIMSIZLIK PRENSİBİ

A. Bağımsızlık Prensibinin Etkisi
B. Bağımsızlık Prensibi ve Kompetenz-Kompetenz Prensibi
C. Asıl Sözleşmenin Yokluğunda Bağımsızlık Prensibi

IV. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ DİĞER SÖZLEŞMELERLE KARŞILAŞTIRILMASI

A. Hakem Sözleşmesi
B. Yetki Sözleşmesi
C. Hakem-Bilirkişi Sözleşmesi
D. Hukuk Muhakemeleri Kanununda Düzenlenen Tahkim Anlaşması

V. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASINA UYGULANACAK HUKUK

A. Milletlerarası Tahkim Kanunu Açısından Uygulanacak Hukuk

1. Genel Bilgi
2. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Şekline Uygulanacak Hukuk
3. Tarafların Ehliyetine Uygulanacak Hukuk
4. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Esasına Uygulanacak Hukuk

B. Milletlerarası Sözleşmeler Açısından Uygulanacak Hukuk

1. Genel Bilgi
2. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Şekline Uygulanacak Hukuk
3. Tarafların Ehliyetine Uygulanacak Hukuk
4. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Esasına Uygulanacak Hukuk

İKİNCİ BÖLÜM

MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ KURULMASI İÇİN GEREKEN ÖN ŞARTLAR, UNSURLAR VE ŞEKLİ

I. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ KURULMASI İÇİN GEREKEN ÖN ŞARTLAR VE UNSURLAR

A. Genel Olarak
B. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Kurulması İçin Gereken Ön Şartlar

1. Milletlerarası Tahkim Kanunu Açısından
2. New York Sözleşmesi Açısından
3. Avrupa Sözleşmesi Açısından

C. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Kurulması İçin Gereken Unsurlar

1. Genel Olarak
2. Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar

II. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ ŞEKLİ

A. Genel Bilgi
B. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Kurulma Şekli

1. Milletlerarası Tahkim Kanununda Yer Alan Düzenleme
2. Hukuk Muhakemeleri Kanununda Yer Alan Düzenleme
3. Milletlerarası Sözleşmelerde Yer Alan Düzenleme

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ İÇERİĞİ VE ETKİSİ

I. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ İÇERİĞİ

A. Genel Bilgi
B. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasında Düzenlenebilecek Konular

1. Hakemlere İlişkin Düzenlemeler
2. Yargılama Usullerine İlişkin Düzenlemeler
3. Tahkim Giderlerine İlişkin Düzenlemeler

C. Görev Belgesi ve Milletlerarası Tahkim Anlaşmasına Etkisi

1. Görev Belgesi
2. Görev Belgesinin Milletlerarası Tahkim Anlaşmasına Etkisi

II. MİLLETLERARASI TAHKİM ANLAŞMASININ ETKİSİ

A. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Olumlu Etkisi

1. Genel Bilgi
2. Hakemlere Yetki Verilmesi

B. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Olumsuz Etkisi

1. Genel Olarak
2. Tahkim İtirazı

C. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Üçüncü Kişilere Teşmili

1. Genel Olarak
2. Grup Şirketler Görüşü
3. Halefiyet
4. Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması
5. Temsil
6. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme
7. Dürüstlük Kuralına Aykırı Hareket Etmeme İlkesi
8. Garanti Sorumluluğu
9. Bağlantılı Sözleşmelerde Yer Alan Tahkim Şartının Teşmili
10. Şirket Ana Sözleşmesindeki Tahkim Şartının Teşmili

D. Milletlerarası Tahkim Anlaşmasının Genel Haciz Yoluyla Takibe, İtirazın İptali Davasına, İtirazın Kaldırılmasına, İflas Yoluyla Takibe ve İflas Davasına Etkisi

1. Genel Haciz Yoluyla Takip
2. İtirazın İptali
3. İtirazın Kaldırılması
4. İflas Yolu ile Takip ve İflas Davası

SONUÇ

EK 1: YABANCI HAKEM KARARLARININ TANINMASI VE İCRASI HAKKINDAKİ 10 HAZİRAN 1958 TARİHLİ NEW YORK SÖZLEŞMESİ

EK 2: MİLLETLERARASI TİCARİ HAKEMLİK KONUSUNDAKİ 21 NİSAN 1961 TARİHİNDE CENEVRE'DE YAPILAN AVRUPA SÖZLEŞMESİ