Kusur İlkesi Işığında Mazaret Nedeni Olarak Zorlayıcı Cebir

Kusur İlkesi Işığında Mazeret Nedeni Olarak Zorlayıcı Cebir başlıklı bu çalışma, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Doktora Programı kapsamında doktora tezi olarak hazırlanmıştır.Cebir, ceza kanununda değişik şekillerde yaptırım altına alınmıştır. Nitekim bu kavram, bazı suçlar yönünden unsur, bazıları yönünden ise cezayı ağırlaştıran nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte, cebrin bir kimseyi belli bir davranışta bulunmaya yahut bulunmamaya zorlamak amacıyla uygulanması durumunda, bir yandan cebir suçu oluşmakta, zorlanılan davranışın suç teşkil etmesi halinde ise cebir, cebir zoruyla suç işleyen kişi bakımından kusura etki eden bir hal olarak kabul edilmektedir. Çalışmada, cebrin zorlama amacına matuf olarak uygulanması hali incelenmiştir.Kullanım alanındaki bu çeşitlilik nedeniyle, cebrin kavramsal olarak kapsam ve mahiyetini belirlemek güçse de, bu belirlemeyi yapmak son derece önemlidir. Bu bakımdan çalışmada, konuyla ilgili ileri sürülen görüşlere ayrıntılı şekilde yer verildikten sonra, TCK’nın ilgili hükümleri de dikkate alınarak bu kavramın tanımlanmasına çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmaya özgü olarak cebrin genel görünüş biçimleri dört ana başlık halinde tasnif edilerek açıklanmıştır.Zorlayıcı cebir, kişinin iradesini serbestçe yönlendirme özgürlüğüne müdahale oluşturduğundan, cebir zoruyla suç işleyen kimsenin kusur yeteneği üzerinde etki etmektedir. Türk hukukunda baskın görüşe göre zorlayıcı cebir, kusuru ortadan kaldırmaktadır. Alman hukukunda ise ekseriyetle, cebrin etkisi altında hareket eden kişinin, iradesi zorlanmış olsa da seçim hakkının bulunduğu, bu bakımdan zorlayıcı cebrin kusuru tamamen ortadan kaldırmadığı, önemli derecede azalttığı kabul edilmektedir. Buna göre, cebir zoruyla suç işleyen kişi kusurlu olmakla birlikte, kusurun derecesi cezaya layık olmayacak derecede azdır. Biz, özellikle son yıllarda hukukumuzda da taraftar bulmaya başlayan bu görüşü benimsediğimizden, zorlayıcı cebri mazeret nedeni ol...