Kaos Queer+ Dergisi Sayı: 11 Politik Ekonomi 2022

Politik Ekonomiye Queer Bir BakışEvren SavcıKaosQ+'nın 2022 sayısının temasını queer politik ekonomi olarak belirlerken hem kendi ilgi ve uzmanlık alanımdan yola çıktım, hem de queer çalışmalarda son zamanda giderek daha fazla ilgi gören, queer ve trans teorinin politik ekonomik, hatta Marksist virajı diye adlandırabileceğimiz dönemine dair bir tartışma alanı oluşturmak istedim. Ağırlıklı olarak Foucault'nun şekillendirdiği bir alan olan queer kuramda politik ekonomi icin yer açmak zaman aldı zira Foucault ile Marx'ın iktidar kavramına yaklaşımı arasında derin farklılıklar bulunuyor. Cinselligin Tarihi'nde görüleceği gibi Foucault'nun hedefinde Freud ve onun baskılama hipotezi yer alır. Freud'a göre bireyin doğumdan itibaren doğal, tek tip nesnesi olmayan, çetrefilli arzuları vardır. "Medeniyet" adı altında kurulan düzen devamlılığı açısından insanların üremesine ve aile düzenine gereksinim duyduğundan bireyin sahip olduğu bu doğal arzuların baskılanmasını gerekmektedir. Arzularını bastırmayanlar "sapkın," baskılayanlar da "nörotik" olur.Psikanalitik teori ve pratik, özneleri sanki içlerinde dışarı çıkmak için fırsat arayan, doğuştan varolan arzuları varmışçasına değerlendirir. Foucault ise doğal arzuların baskılandığı hipotezine karşı çıkmakla kalmaz. Ona göre modern iktidar arzuları baskılamak yerine aksine -her arzuyu eşit olmamakla birlikte- üretir. Bu yüzden de iktidar ve cinsellik ilişkisini analiz eder görünen Freud ve psikanalitik teori aslında modern gerçeklik rejimlerinden birini oluşturur. Buna dair en önemli örnek "eşcinsel" öznelerin tıbbi ve psikanalitik kurumlar tarafından bir insan türü olarak yaratılmasıdır. Eşcinsel ilişki ve pratiklerin 19'uncu yüzyıla kadar bir insan tipine tekabül etmediğini iddia eden Foucault, psikanalizin "arzu" kategorisi üzerinden bireyleri sanki bir özleri ve iç dünyaları (interiority) varmışçasına ürettiğini yazar. O kadar ki, bir bireyin kendisini eşcinsel kabul etmesi için artık herhangi bir eşcinsel deneyime/pratiğe ih...