İslamlaşma Sürecinde Türklerin İslam Tasavvuru

Kadim inançların değişerek devam ettiği bir coğrafyada hayat bulan Türklerin İslam tasavvuru şifahi, kitabi ve mistik cephelere sahiptir. Türklerin dünya görüşünü geçmiş ve geleceğiyle ele alan kitâbî metinler idealleri; eskinin mevsiminde yeni bir iklim yaratan şifahi ve mistik karakterli metinler ise bu ideallerin pratiğe nasıl aktarıldığını gösterir. Bir başka ifadeyle Türklerin İslam’ı algılamalarında bir çekiliş, kavramalarında ise bir atılış vardır.Türklerin İslamlaşması hangi merhaleye varırsa varsın, geçiş devrinin bize mahsus hususiyetlerini hiçbir şey ileriye ve geriye doğru gidip gelen ve meseleyi esaslı sûrette idrak etmemizi sağlayan bu eserler kadar iyi izah edemez. Bizim asıl Müslümanlığımızın ledünni dünyası belki de içine girdiği bu terkiplerdedir. Asırlara yayılan İslamlaşma hadisesi, tarihi realiteleri içinde esas ve büyük çizgileri itibariyle elinizdeki eser boyunca tetkike tabi tutulmuştur.