Hayreti Divanı'nda Sevgili

Edebiyat tarihimizin en uzun dönemini ihtiva eden klasik Türk edebiyatı, İslamiyet dairesi içerisine giren Türk milletinin o kültür manzumesi içerisinde meydana getirdiği bir edebiyattır. Yeni bir dinin düşünce sistemi ile birlikte gelerek yeni bir âlem yaratıp hayali ve fikri yapısıyla kendisine has bir çerçeve içinde, özel bir terminoloji ve lügat geliştirerek yirminci yüzyıla kadar uzanmaktadır. Edebiyatımızın yeni ufuklara yelken açmasıyla büyük oranda yürürlükten kalkan ve zamanla bir araştırma-inceleme sahası, bir bilim disiplini haline gelen klasik Türk edebiyatı hakkında şimdiye kadar pek çok bilimsel çalışma yapılmıştır. Her bilim alanında olduğu gibi klasik Türk edebiyatı araştırma ve incelemelerinde de farklı bilimsel yöntemler kullanılmaktadır. Klasik Türk edebiyatı araştırma ve incelemelerinde zamanla geliştirilen ve günümüzde geleneği oluşmuş bilimsel yöntemleri veya çalışma usullerini, biyografik çalışmalar, metin neşri/tenkidi (edisyon kritik: tenkitli metin) ve metin şerhi/tahlili çalışmaları şeklinde sıralayabiliriz. Bunlar içerisinde metin tahlili çalışmaları, esere tamamen içten yaklaşarak şairin kelime, fikir ve hayal dünyasına girmek suretiyle sanat yönünün değerlendirilmesi ve sanat değerinin ortaya konması amacını güden bir çalışma usulüdür. Bu çalışma usulünün temel dayanağı ise, edebiyatın da bir insan gibi beden ve ruhtan müteşekkil bir yapıya sahip olduğu, yazarın/şairin sanat anlayışı ve sanatkârlık değerinin de asıl olan ruhta bulunduğu şeklindeki bakış açısıdır. Bir şahsiyetin, bir devrin ve bütünüyle bir edebiyatın karakteri, bu bakış açısına göre şekillenen çalışmalarla ortaya konabilir.Metin tahlili yöntemi ile gerçekleştirilen çalışmalar, eserden eser sahibine doğru açılan bir kapıdan edebiyatın dünyasına girmeye çalışır. Biz de klasik Turk edebiyatının akademik dunyasına bir metin tahlili calışmasıyla girmiş; metin tahlili yontemini Hayreti Divanı uzerinde uygulayarak klasik Turk şiirinin başlıca tiplerinden olan sevgili tipinin H...