Erkeklik

Modernleşme ve sonrasında hız kazanan sosyo-kültürel, ekonomik ve teknolojik dönüşümler, bireylerin toplumsal cinsiyet ve cinsiyet kimliği algılarının yeniden şekillenmesine yol açan önemli dinamikler arasında yer almaktadır. Bu süreç, geleneksel cinsiyet rollerinin sorgulanmasını ve yeni kimlik biçimlerinin ortaya çıkmasını beraberinde getirmektedir. Erkek kimliği çerçevesinde düşünecek olursak sanayileşme, kentleşme, küreselleşme, dijitalleşme ve neoliberal ekonomi gibi çeşitli yapısal dinamikler, erkek kimliğinin kazanılması, ispatı, sürdürülmesi ve denetlenmesi süreçlerinde yeni yaklaşımların ortaya çıkmasına zemin hazırladığı söylenebilir. Erkeklik tartışmalarındaki ana sav, çoğunlukla "hegemonik erkeklik, erkeklik krizi, eril tahakküm" vb. meselelere odaklanmış durumdadır. Ancak son dönem çalışmalarda geliştirilen "erkeklik en çok erkeği ezer, çoklu erkeklikler, kültürel ve göreli pratikler bütünü olarak erkeklik, tanımlayıcı erkeklik" gibi kuramsal yaklaşımlar erkek kimliğinin çok boyutlu ve katmanlı yapısına dikkat çeker. Erkeklik-din kesişimdeki tartışmaları değerlendirdiğimizde bazı problematik meselelerle karşılaşmaktayız. Öncelikle din, inanç-pratik ve yorumlama biçimleri ekseninde bireyin hayatında yer edinen, kimlik kazandırma süreçlerinde etkin roller üstlenen bir kurumdur. Bu aynı zamanda bireyin gündelik yaşam pratiklerinde bazı gerilimler yaşanmasına da neden olmaktadır. Erkek kimliği de din ile etkileşim içerisinde gelişip değişebilen bir yapıya sahiptir. Ancak burada din-dinsel yorum şekillerini ayırt etmede fayda olacağını düşünmek gerekir. Nitekim hem din hem de dinsel yorumlar ve pratikler erkek kimliğinin inşa sürecinde etkin işlevlere sahiptir. Bu işlevsel zeminlerin farklılaştırılması dinsel yapı ile kültürel/geleneksel yapının ayrı ayrı yorumlanarak ele alınmasını sağlamaktadır. Erkeklik-din kesişiminde irdelenmesi gereken birçok alt kategoriden bahsetmek mümkündür. Sinema, edebiyat, maneviyat, babalık, dinsel metinler, dini gruplar ve cemaatler bu alt temalar arasında sıralanabilir. Nitekim bu kitaptaki bölümlerin her biri bu alt kategorilere dair analitik tartışmalar yapmaktadır. Sonuç itibariyle bu kitap, erkeklik ve din kesişimini sosyolojik bir perspektiften ele alarak geniş bir kuramsal ve analitik çerçeve sunmaktadır.