Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşin Üçüncü Kişilere Karşı Dava Hakkı (TMK m. 229, 241)

Kanun koyucu, TMK m. 229 hükmü ile edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinin sonucunda eşlerin elde edecekleri artık değere katılma alacaklarını güvence altına almak için, belli hallerde bazı malvarlığı değerlerinin, edinilmiş mallara dâhil olacağını kabul etmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 229. maddesinde yer alan bu hüküm eşin katılma alacağını doğrudan koruma altına alan bir müessesedir. Bu koruyucu müessese sayesinde, eşin karşılıksız olarak yaptığı devirler sanki hiç yapılmamış gibi kabul edilip, mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınacaktır. Türk Medeni Kanunu'nun 229. maddesinin, TMK m. 241 hükmü ile ilişkisi incelenmiştir. Bununla birlikte, mal rejimi kurallarının, miras hukuku kurallarına göre uygulama önceliği bulunmaktadır. Miras hükümlerine göre, üçüncü kişinin tenkis veya denkleştirme yükümlülüğü, yapılan kazandırmanın mal rejimine göre sorumlu olması gereken kısmı aşan miktar içindir. Çalışmada bu hususlar da ayrıca irdelenmiştir. Türk Medeni Kanunu m. 241 hükmüne göre açılacak davada usûlî hususlar son bölümde ele alınmış ve uygulamada yaşanan veya yaşanabilecek sorunlara da çözüm bulunmaya çalışılmıştır. Ayrıca, söz konusu hükümdeki süreye ilişkin kanunî değişiklik yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Çalışmanın altıncı baskısından sonra yayımlanan ve atanmış mirasçıların, denkleştirme yükümlülüğüne tabi olmadığına ilişkin İsviçre Federal Mahkemesi'nin 20.10.2025 tarihli (BGer 5A_666/2024 E. 3.3.) Kararı eklenmiştir. Çalışmanın altıncı baskısından sonra İcra ve İflâs Kanunu m. 278 hükmü, 7571 sayılı Kanunla (RG., 25.12.2025, S: 33118) değişikliğe uğramış olup bu değişiklikler ilgili kısımda, çalışmanın sistematiğini bozmayacak şekilde dipnot olarak belirtilmiştir. Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 22.06.2021 tarihli ve 196 sayılı Kararı ile mal rejimlerine ilişkin dava dosyalarının temyiz incelemesi görevi 01.07.2021 tarihinden itibaren tekrar Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'ne verilmiştir. Bu yüzden eserin sistematiği bozulmadan eserin yedinci baskısı aşamasına kadar yayınlanan ve konusunu ilgilendiren Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararları'na yer verilerek eserin güncellemesi sağlanmıştır. Çalışma konusuna ilişkin en güncel eserler incelenmiş ve bu çalışmalara kitapta ilgili kısımlarda yer verilmiştir.