Davutoğlu Süleyman Hikayesi

Yahudi ve Hristiyanların kral, Müslümanların hükümdar-peygamber olarak kabul ettikleri Hz. Süleyman’ın kıssası, üç kutsal kitapta ortak olan hikayelerden biridir. Kıssanın Şark-İslam kültüründeki edebi dönüşümünde Tarih-i Taberi ve kısas-ı enbiyalar etkili olmuştur. Türk edebiyatında Uzun Firdevsi’nin Süleymanname-i Kebir isimli eseri Davutoğlu Süleyman hikayesinin en meşhur örneklerinden biri olsa da; bu hacimli eser değişik hikaye ve tarihi bilgilerle birlikte işlenerek bir tür ansiklopediye dönüştürülmüştür. Türkiye kütüphanelerinde Davutoğlu Süleyman hikayesinin müstakil el yazması, taş baskı ve matbu örnekleri mevcuttur. Hikaye kahramanı Davutoğlu Süleyman, Bülbülname türündeki eserlerde kuşların sultanı olarak karşımıza çıkar. Şair ve yazarlar eserlerinde Davutoğlu Süleyman hikayesine telmih yoluyla göndermeler yapar; hikayedeki motifleri sıklıkla kullanırlar. Türk sözlü kültüründe Davutoğlu Süleyman hikayesinin Behçet Mahir anlatmaları dışında tespit edilen halk hikayesi örnekleri bulunmasa da; hikayenin masal, efsane ve menkıbe formlarında dönüştürülmüş çok sayıda örneği vardır. Bu araştırmanın amacı, üzerinde henüz bütünlüklü bir çalışma yapılmayan Davutoğlu Süleyman hikayesinin Türk edebiyatındaki yazılı ve sözlü örneklerini tespit etmek, tanıtmak ve belirli örnekler üzerinde karşılaştırmalı bilimsel bir çalışma yapmaktır.Bu bağlamda hikayenin bütün Türk dünyasında tespit edilebilen örnekleri tanıtılarak; Türk kültüründeki yeri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Giriş ve dört bölümden oluşan çalışmanın girişinde araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi hakkında bilgi verildikten sonra metinlerarası ilişkiler yöntemi tanıtılmıştır. Çalışmada metinlerarasılıkla ilgili kuramsal bir tartışma alanı açmak yerine, inceleme bölümünde örnekler üzerinde uygulamalı tartışma tercih edilmiştir. Birinci bölüm dört ana başlıkta ele alınmıştır. İlk kısımda hikayenin kaynağı bahsi Kitab-ı Mukaddes ve Kur’an-ı Kerim’de Hz. Süleyman ile ilgili bilgiler ışığında tartışılmıştır. Di...