ÇİN VE KUŞAK-YOL İNİSİYATİFİ - Ekonomi-Politik Analiz

Kuşak ve Yol İnisiyatifi (BRI), tarihî İpek Yolu’nun canlandırılması fikrinin yeni bir versiyonu olarak ortaya çıkmış ve Avrasya coğrafi kuşağını yeniden kalkındırma hedefi ile küresel siyasette önemli bir proje hâline gelmiştir. Bir taraftan katılımcı ülkelerinin artması ile uluslararası bir formata bürünürken diğer taraftan Çin için önemli bir dış politika aracına dönüşmüştür. Bu çift yönlü akım, BRI'yı anlamak için yeni bir analitik çerçeve kurma ihtiyacı oluşturmaktadır. Zira BRI, Çin'in küresel siyasetteki genişleyen rolünün yanında, katılımcı ülkelerinin dış politik tercihlerinden de doğal olarak etkilenmektedir. Bu durum, BRI çalışmaları için Çin haricî bileşenleri de tespit ve tahlil etmeyi zorunlu hale getirmektedir. Bu çalışma da bu tespit ve tahlil zorunluluğundan yola çıkarak BRI'nın idealde bir uluslararası işbirliği platformu olmak ile Çin'in dış politika aracı olmak arasında kaldığını iddia etmektedir. Küreselcilik-kalkınmacılık ikilemini temel alarak bir analitik çerçeve geliştirmekte ve katılımcı ülkelerin iş birliği iştiyakları ve küreselleşme formlarındaki değişim gibi Çin harici bileşenleri de bu çerçeve içerisine yeni bağımsız değişkenler olarak dâhil edip BRI'nın küresel siyasetteki konumunu ve BRI'nın uluslararası bir iş birliği platformu olma potansiyelini tartışmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, finansal ve ticari entegrasyon gibi BRI'nın hedefleri arasında da yer alan ekonomik değişkenler açısından dahi BRI ve Avrasya kuşağındaki benzeri iş birliği inisiyatiflerinin giderilmesi gereken önemli sorun alanlarına sahip olduğunu değerlendirmektedir.