Bir Klasik İktisatçı Gözüyle Osmanlı

Nassau William Senior, 1790-1864 yılları arasında yaşamış meşhur İngiliz iktisatçılarındandır. Görüşleri ile Klasik İktisat Okulu içerisinde yer alan Senior, Oxford Üniversite’sinde politik iktisat kürsüsünün ilk başkanıdır. Senior’ün diğer önemli özelliği ise seyyahlığıdır. Avrupa ve dışındaki yerlere çok sayıda seyahat yapmıştır. Bu seyahatlerinin önemli bir durağı ise 1857 yılı sonbaharında kaldığı Türkiye’dir. Seyahati sırasında İstanbul, Çanakkale ve İzmir’i ziyaret eden Senior, yayınlama niyeti olmaksızın bir günlük tutmuştur. İngiltere’ye geri döndüğünde Doğu Sorunu’nun güncel hale gelmesi üzerine yararlı olacağı düşüncesi ile bunları yayınlamaya karar vermiştir. 1859 yılında yayınlanan günlük tipik bir seyyahın izlenimlerinin çok ötesinde, Islahat Fermanı sonrasında Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu durumu ortaya koyan; üst düzey Osmanlı görevlileri ile buraya gelmiş yabancılarla yapılan mülakatları içerdiğinden önemli bir tarihi belge niteliğindedir. Bu özelliği nedeniyle ciddi akademik çalışmalar için önemli bir referans kaynağı olan günlük, Türk akademisyenleri ile okuyucuların da ilgisini çekecektir.