Nikolay Gogol'un en çarpıcı eserlerinden biri olan Bir Delinin Hatıra Defteri, sıradan bir memurun giderek gerçeklik duygusunu kaybetmesini ve zihinsel dünyasının parçalanışını anlatır.
Günlük biçiminde ilerleyen eser; okuyucuyu kahramanın düşüncelerinin içine çekerken toplumun birey üzerindeki baskısını, sınıfsal farklılıkları, yalnızlığı ve insanın görünmez olma korkusunu da gözler önüne serer.
Gogol, mizah ile trajediyi ustalıkla bir araya getirerek hem düşündüren hem de rahatsız edici ölçüde gerçek bir dünya yaratır. Kısa olmasına rağmen edebî etkisi son derece güçlü olan bu eser, Rus edebiyatının unutulmaz klasiklerinden biridir.