Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Türkiye’de Uygulanabilirliği

Yerel yönetimlerin yetkilerinin genişletilmesi, merhum Özal’dan beri Türkiye’nin hep gündeminde olmuştur. Bu konuda en geniş imkanlar, kendisi de üstün başarılı bir yerel yönetici olan Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından gerçekleştirilmiştir. Şu hususun altını kesinlikle çizmeliyiz: Yerel yönetimlerde adem-i merkeziyet (yerinden yönetim) başkadır, idari özerklik başka, siyasi özerklik ise tamamen başkadır. Bunların arasında dağlar kadar fark vardır. Bu tamamen Avrupa yerel yönetim özerklik şartına anlam yüklemekle alakalıdır. Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın ana teması yerel yönetimleri güçlendirmek olmasına rağmen, çekinceler dikkatle incelendiğinde her şekilde yorumlanacak ve esnetilecek muğlak ifadelerle dolu olduğu görülecektir. Türkiye’nin tecrübe ettiği demokratikleşme süreci, yeni anayasa tartışmaları, Türk kamu yönetimini yeniden yapılandırma çabası, AB’ye tam üyeliğin stratejik bir hedef olarak benimsenmesi ve barış süreci gibi faktörlerin etkisi ile yerel yönetimlerin özerkliği ve yerel demokrasinin güçlendirilmesi Türkiye siyasetinde yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Türkiye’de yerel özerkliğin güçlendirilmesi tartışılırken, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı siyasetçilerin, akademisyenlerin ve kamuoyunun sürekli olarak zikrettiği, söylemlerini ve iddialarını dayandırdıkları temel metin olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte, bu tartışmalarda ilgili taraflar Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na her daim farklı anlamlar yüklemekte ve bu belge farklı şekilde ve çoğu zaman bağlamından koparılarak yorumlanmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı, Türkiye’de yeniden yapılandırılan yerel yönetimleri Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na uyum açısından analiz etmek ve Özerklik Şartı çerçevesinde yerel yönetimlerin özerkliğini güçlendirmek için atılabilecek adımlara ilişkin önerilerde bulunmaktır. Özerklik, yerel yönetimleri geliştiren bir faktör olabilir. Ancak özerkliği bağımsızlık olarak değerlendirmek, ona başka anlam yüklemek v...