Anadolu’nun Yitik Halkı Yezidiler

Anadolu yüzyıllarca farklı kültür ve medeniyetlerin beşiği olmuş bir coğrafyadır Bu coğrafyada yaşamış buraya düşüncesini inancını nakşetmiş farklı kültürler bizler için zenginliktir… Bu zenginliğimizi yakından tanımak için Anadolu coğrafyasında yaşayan halklardan olan Yezidiliği araştırmak için çıktığımız yolculuğun sonuçlarını sizlerle paylaşmak için huzurlarınızdayız...

Bu çalışmayı neticelendirmek çok zordu… Çünkü karşımızda sadece kendileri hakkında yazılan kitaplar ve makaleler olan bir topluluk vardı... Hepsi kendi görmek istediği kapıdan meseleye yaklaşmıştı... Bu topluluğu rencide etmeden çalışmamızı bitirmeye gayret gösterdik…

Bu konuda yapılmış kaynakların temini için, ülkemizin en büyük kütüphanelerinden birisi olan İstanbul Beyazıd Devlet Kütüphanesi ile İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanesi ve Millet Kütüphanesi müracaat ettiğimiz kütüphaneler olmuştur.

19. yy sonlarına doğru Musul Valiliği görevini yapan Mustafa Nuri Paşa'nın 1910 da neşrettiği eseri, Mehmed Şerafeddin'in Daru'l Funun İlahiyat Fakültesi Dergisinde 1926 da neşrettiği makalesi ve 1931 yılında aynı dergide, Abdülkadir İnan'ın Rus bilgini A. A. Semenov'un Isya Joseph'ten özetlediği çeviri makalesi, çalışmamızın ana kaynaklarını teşkil etmektedir.

Ayrıca, Ondokuzmayıs Üniversitesi İlahiyat Fakülesinde bu konuda yapılan tercüme lisans tezleri de ana kaynaklarımızı oluşturmaktadır. Yezidilik ve Yezidîler üzerine çalışma yapan Anastasse Marie Kremli (1899), Ahmet Timur Paşa (1929), İsmail Bey Çöl (1934) ve Abdürrezzak el-Haseni'nin (1951) tarihli eserleri lisans çalışması olarak bu üniversitede tercüme edilmişlerdir.

Bu konu üzerinde yapılan ilk çalışmalar olmalarından dolayı bunlardan da istifade ettik. Ayrıca yazarı belli olmayan “Tercüme es-Süryaniyye Fi Ahvali el-Fırkati el- Yezidiyye eşŞeytaniyye” isimli eserin Salih Öncel tarafından yapılan tercüme-lisans tezinden de istifade ettik. Çünkü bu eser Yezidilik üzerine yapılan en eski (1909) kaynaklardandır.