Adil Yargılanma Hakkı

Adil yargılanma hakkı, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi tarafından kişilere tanınmış ve bu Sözleşme’nin 6’ncı maddesinde düzenlenmiş olan temel ve evrensel bir insan hakkıdır. Bu hak 2001 yılında 1982 Anayasasının 36’ncı maddesinde yapılan değişiklik ile de açık bir biçimde anayasal bir hak olarak mevzuatımızda yer almıştır.Adil yargılanma hakkı ile hedeflenen, arzulanan, yargılamanın sonucunun adil olması değildir, şüphesiz bu da çok önemlidir, hatta en önemli şeydir. Zira yargılamadan adalet dışında bir şey beklenemez. Hakkın ortaya koyduğu olgu, bu sonuca varırken dürüst yollardan gidilmesidir. Bir başka ifadeyle kişileri diğer kişilere ve kamu otoritesine karşı koruma fonksiyonu icra eden yargılama işlevinin doğru, dürüst, hukuk devletine uygun bir biçimde başlayıp devam ettirilmesi ve sona erdirilmesidir.Bu çalışmanın temeli, 2004 yılında Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuk Anabilim Dalında kabul edilen -İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinde ve Türk Hukukunda Adil Yargılanma- adlı doktora tezine dayanmaktadır. Tezde incelenen Sözleşmenin İç Hukuktaki Yeri- konulu kısım bu çalışmada yer almamıştır. Tez konusunun seçiminde ve tezin hazırlanması ve bitirilmesi süreçlerinde gösterdiği desteklerinden dolayı tez danışmanım, değerli hocam Sayın Profesör Dr. Enver Bozkurt’a en içten saygılarımı sunmayı bir borç biliyorum. Aradan geçen zamana rağmen tez konusunun, hala öneminden hiçbir şey kaybetmemiş olduğu, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesine yapılan başvurularda olduğu gibi 23. 09. 2012 tarihinden itibaren Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunun kabul edilmesiyle birlikte bireysel başvuru sisteminde de en çok başvurulan hak kategorisi içinde yer almasından anlaşılmaktadır.Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruların büyük bir çoğunluğunda adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası yer almaktadır. Tezde değinilen yargılama usulüne ilişkin usul kurallarında zaman içerisinde değişikliklere gidilmiş, kimi kurumlar ve mahkemeler yürürlükten ka...